روش‌های تأمین مالی شرکت‌ها از بورس اوراق بهادار ایران

شرکت‌های تولیدی، صنعتی و خدماتی می‌توانند برای تأمین سرمایه در گردش، خرید ماشین‌آلات، توسعه خطوط تولید، اجرای طرح‌های جدید و بازپرداخت بدهی‌ها از ابزارهای بازار سرمایه استفاده کنند. انتخاب روش مناسب به وضعیت مالی شرکت، میزان منابع موردنیاز، مدت بازپرداخت و توان بازپرداخت سود و اصل بدهی بستگی دارد.
برای شرکت‌های متقاضی تسهیلات و خدمات مشاوره تأمین مالی، روش‌های زیر از مهم‌ترین گزینه‌ها هستند:

مهم‌ترین روش‌های تأمین مالی برای شرکت ها

۱. انتشار اوراق بدهی

شرکت از سرمایه‌گذاران منابع مالی جذب می‌کند و طبق شرایط اوراق، سود و اصل مبلغ را پرداخت می‌کند.
انواع: اوراق مرابحه، اجاره، مشارکت و سایر اوراق مجاز.
کاربرد: خرید مواد اولیه، تجهیزات، ماشین‌آلات و تأمین سرمایه در گردش.
مزیت: امکان جذب منابع قابل‌توجه بدون واگذاری سهام.
محدودیت: وجود هزینه تأمین مالی، تعهد بازپرداخت و الزامات اعتباری.

۲. افزایش سرمایه از محل آورده نقدی و پذیره‌نویسی

شرکت سهام جدید منتشر می‌کند و سهام‌داران فعلی یا سرمایه‌گذاران جدید منابع نقدی وارد شرکت می‌کنند.
کاربرد: توسعه کارخانه، احداث خط تولید و تقویت ساختار مالی.
مزیت: برخلاف اوراق بدهی، اصل سرمایه جذب‌شده سررسید بازپرداخت ندارد.
محدودیت: رقیق‌شدن درصد مالکیت سهام‌داران قبلی و طی‌شدن فرایند قانونی افزایش سرمایه.

۳. عرضه اولیه سهام و ورود به بورس یا فرابورس

شرکت با پذیرش در بازار سرمایه و عرضه بخشی از سهام خود می‌تواند منابع مالی جذب کند؛ البته عرضه سهام سهام‌داران فعلی به‌تنهایی لزوماً پولی وارد شرکت نمی‌کند.
کاربرد: شرکت‌های متوسط و بزرگ با ظرفیت رشد و صورت‌های مالی قابل اتکا.
مزیت: افزایش اعتبار تجاری و فراهم‌شدن امکان تأمین مالی‌های بعدی.
محدودیت: الزامات پذیرش، شفافیت اطلاعاتی، حسابرسی و هزینه‌های آماده‌سازی.

۴. تأمین مالی از طریق اوراق مرابحه

برای خرید کالا، مواد اولیه، قطعات و تجهیزات موردنیاز شرکت استفاده می‌شود و از ابزارهای مهم تأمین مالی بنگاه‌ها در بازار سرمایه ایران است.
مناسب برای: شرکت‌های تولیدی و بازرگانی.
نکته: ساختار معامله، اسناد خرید و مصرف منابع باید با ضوابط انتشار اوراق مطابقت داشته باشد.

۵. اوراق اجاره

ابزاری مبتنی بر ساختار اجاره دارایی است که می‌تواند برای تأمین مالی دارایی‌های واجد شرایط، مانند تجهیزات و ماشین‌آلات، به کار رود.
مناسب برای: طرح‌های توسعه‌ای و شرکت‌های نیازمند تجهیزات.
نکته: امکان استفاده به شرایط دارایی، ساختار حقوقی و ضوابط انتشار بستگی دارد.

۶. تأمین مالی مبتنی بر مطالبات و اسناد

شرکت می‌تواند با استفاده از ابزارهای مجاز مرتبط با مطالبات، قراردادها یا اسناد تجاری، نقدینگی موردنیاز خود را تأمین کند.
کاربرد: شرکت‌هایی که فروش اعتباری دارند یا مطالبات قابل اتکا از مشتریان معتبر در اختیار دارند.
نکته: امکان استفاده از ابزارهایی مانند فاکتورینگ یا اوراق مبتنی بر مطالبات به شرایط قرارداد و مقررات مربوط بستگی دارد.

7. اوراق سلف

اوراق سلف ابزاری برای تأمین مالی تولیدکنندگان است که در آن تولیدکننده، محصول خود را با شرایط مشخص برای تحویل در آینده پیش‌فروش می‌کند و در زمان انتشار، منابع مالی را دریافت می‌کند.
در بازار سرمایه ایران، یکی از ابزارهای مهم این حوزه اوراق سلف موازی استاندارد است که برای تأمین مالی شرکت‌های تولیدی و کالایی به کار می‌رود.

 

8. اوراق مرابحه

اوراق مرابحه نوعی اوراق مالی اسلامی است که شرکت‌ها می‌توانند برای تأمین سرمایه در گردش، خرید مواد اولیه، تجهیزات، قطعات و سایر کالاهای موردنیاز خود از طریق بازار سرمایه منتشر کنند.

 

۲. روش‌های مناسب برای شرکت‌های کوچک و متوسط

علاوه بر اوراق بدهی و افزایش سرمایه، دو مسیر مهم دیگر نیز وجود دارد:

۷. تأمین مالی جمعی (Crowdfunding)

جذب سرمایه از تعداد زیادی سرمایه‌گذار از طریق سکوهای دارای مجوز. این روش برای کسب‌وکارهای کوچک و متوسط، شرکت‌های تولیدی و طرح‌های دارای فروش یا برنامه اجرایی مشخص مناسب است.

۸. اوراق گام و ابزارهای اعتباری زنجیره تأمین

اوراق گام برای تأمین اعتبار خرید مواد اولیه و کالا در زنجیره تأمین استفاده می‌شوند. این ابزارها بسته به ساختار و ضوابط مربوط، می‌توانند نیاز به پرداخت نقدی فوری را کاهش دهند؛ اما لزوماً معادل دریافت وجه نقد مستقیم نیستند.

 

۹. اوراق بدهی کوچک و کوتاه‌ مدت

در فرابورس ایران، ابزارهای تأمین مالی کوتاه‌مدت برای برخی شرکت‌های متوسط نیز توسعه یافته‌اند. برای نمونه، در مرداد ۱۴۰۴ عرضه خصوصی اوراق کوچک و کوتاه‌مدت برای چهار شرکت انجام شد. امکان استفاده از این ابزار به شرایط انتشار و ضوابط روز بستگی دارد.

۳. مقایسه روش‌ها از نظر کاربرد

روش سرمایه در گردش خرید ماشین آلات توسعه بلند مدت
اوراق مرابحه بسیار مناسب مناسب مناسب
اوراق اجاره محدودتر بسیار مناسب مناسب
افزایش سرمایه مناسب مناسب بسیار مناسب
عرضه اولیه وابسته به ساختار عرضه مناسب بسیار مناسب
تامین مالی مناسب وابسته به طرح مناسب برای طرح های واجد شرایط
اوراق گام مناسب برای زنجیره تامین غیر مستقیم محدودتر

نکته:

این جدول راهنمای اولیه است؛ امکان استفاده از هر ابزار به وضعیت شرکت، مقررات، تضمین‌ها و تأیید ارکان مربوط بستگی دارد.

۴. فرایند تأمین مالی از بازار سرمایه

* تعیین نیاز مالی: مبلغ موردنیاز، هدف مصرف و دوره بازپرداخت مشخص شود.
* ارزیابی وضعیت شرکت: صورت‌های مالی، بدهی‌ها، جریان نقدی، وثایق و توان بازپرداخت بررسی شود.
* تهیه طرح توجیهی و مدل مالی: پیش‌بینی فروش، سودآوری، جریان نقدی و برنامه مصرف منابع تهیه شود.
* انتخاب ابزار مناسب: با همکاری نهاد مالی و مشاور مربوط، روش تأمین مالی انتخاب شود.
* اخذ مجوزها و تضمین‌های لازم: مستندات اعتباری، حقوقی و مالی آماده و الزامات قانونی طی شود.
* انتشار اوراق یا عرضه سرمایه: پس از تکمیل فرایندها، منابع مطابق ساختار مصوب جذب می‌شود.

تامین مالی شرکت ها با مشاوره سرمایه گذاری و تامین مالی تسکو

اگر قصد دارید برای واحدهای تولیدی تأمین مالی انجام دهید،با شرکت مشاوره سرمایه‌گذاری و تأمین مالی تسکو تماس بگیرین